Demi en Thécla willen al jaren een kindje, maar er is te weinig donorzaad

Zwanger worden is voor sommige mensen een paar minuten werk, maar voor stellen die niet zelf een kindje kunnen krijgen, is het een stuk ingewikkelder. Bijvoorbeeld voor Demi en Thécla uit Amersfoort. 

Demi: "Eind 2019 gingen we naar de huisarts, die ons vertelde over de manieren waarop wij een kindje zouden kunnen krijgen. In Nederland zijn er een aantal ziekenhuizen waar een vruchtbaarheidsafdeling is. Zij hebben een eigen spermabank."

Wachttijd loopt op

Bij het eerste ziekenhuis waar het stel terecht kwam, was in 2019 al een lange wachtlijst, maar bij het UMC in Utrecht zouden ze na zo'n drie tot vijf maanden geholpen kunnen worden.

"Dat was in februari 2020. Een maand later kwam corona, toen dachten we al gelijk: wat gaat dit betekenen? Dat was toen nog niet duidelijk, maar na een half jaar kregen we te horen dat het langer ging duren. En dat werd steeds langer: een jaar, anderhalf jaar, inmiddels is de wachttijd twee jaar."

Toen Demi en Thécla hoorden dat ze pas het 25ste stel op de wachtlijst waren, besloten ze naar andere opties te kijken. "We dachten steeds: zo lang zal het toch niet duren? Maar er worden maar twee stellen per maand geholpen, dus dan moeten we nog ruim een jaar wachten."

Eerst gingen de vrouwen in hun vriendenkring op zoek naar een mogelijke spermadonor, maar die was er niet. Daarom plaatste Demi uiteindelijk een oproep op Twitter: "Ben jij iemand die het ziet zitten om sperma te doneren aan ons en wil je daar met ons over in gesprek gaan?"

Demi: "We kregen best veel reacties op dat bericht, waaronder serieuze reacties over donorschap. Uiteindelijk zijn we doorgegaan met iemand die we al langer kenden via Twitter. Dat contact was in het begin een beetje ongemakkelijk, je hebt het toch ineens over iets heel serieus. Maar het voelde al snel supergoed."

"Een paar dagen later hebben we elkaar gebeld, en gelijk anderhalf uur gepraat over hoe we het allemaal voor ons zagen. Dat was zo fijn."

Contract opstellen

Maar met alleen een donor zijn Demi en Thécla er nog niet. "Volgende week hebben we een afspraak met een notaris, die gespecialiseerd is in dit soort dingen. Zij gaat een donorcontract opstellen, waarin we vastleggen hoe we het allemaal willen regelen. Wat de rol van de donor is ten opzichte van het kindje, wat er gebeurt als wij zouden overlijden, en zo nog duizend andere dingen."

Daarna kunnen de vrouwen en de donor aan de slag. "Dat is nog het makkelijkste gedeelte. Op het moment dat mijn vrouw, die de baby gaat dragen, vruchtbaar is, dan hebben we sperma nodig. Dan moeten we met een potje en een spuitje van de apotheek naar de donor toe."

En als het dan lukt, en Thécla zwanger wordt, is het geregel nog niet voorbij. Demi: "De regelgeving voor een lesbisch stel zit raar in elkaar. Omdat ik zelf niet zwanger word, word ik een 'meemoeder' genoemd. Ik ben dan niet automatisch de moeder van ons kindje."

"Daarvoor kan ik het kind erkennen, zoals een vader dat ook doet. Maar in mijn geval zou mijn vrouw, ons kind en zelfs de donor die erkenning achteraf ongedaan kunnen maken. Dan ben ik ineens niets meer moeder van mijn kind. Bovendien wordt een tweede moeder in het buitenland niet altijd erkend. Als we dan met ons kind op vakantie willen, kan dat ook ingewikkeld worden."

Eigen kind adopteren

Daarom moet Demi haar eigen kind straks adopteren. "Een advocaat moet dan een verzoek indienen bij de rechter, die dan gaat oordelen of ik inderdaad de moeder van ons kindje mag worden."

Het is een frustrerend proces, en bovendien behoorlijk prijzig. Het opstellen van een donorcontract kost zo'n 700 euro, de adoptieprocedure nog eens minstens 1000 euro.

"Je zou denken dat het in Nederland allemaal goed geregeld is, maar dat is niet zo", zegt Demi. "Het voelt heel oneerlijk dat wij met zoveel extra moeite en kosten te maken krijgen, terwijl we hetzelfde willen als een stel dat wél op de natuurlijke manier een kind kan krijgen. Het is best gek dat je zo moet vechten om dezelfde rechten te krijgen als een ander stel."

'Wie is de échte moeder?'

"En dan hebben we nog geluk dat wat wij willen, überhaupt mogelijk is. Stel dat de donorvader ook als ouder van het kind gezien zou willen worden, dan kan dat niet in Nederland. Een kind mag maar twee ouders hebben, andere opties zijn er wettelijk niet."

De vrouwen krijgen daarnaast met veel vooroordelen te maken. Demi: "Mensen vragen bijvoorbeeld: wie wordt de échte moeder? Alsof ik straks niet écht de moeder van ons kindje ben, omdat ik niet zwanger word."

Maar ondanks alles zijn Demi en Thécla dolblij dat hun droom nu eindelijk dichtbij lijkt te komen. "Er is natuurlijk veel onzeker, we moeten zien hoe het verder gaat. Maar we hebben weer een lichtstipje aan de horizon. We hebben het eerste obstakel overwonnen, en dat is geweldig."